{"id":200,"date":"2008-08-04T02:56:00","date_gmt":"2008-08-03T23:56:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.borayildiz.com\/?p=200"},"modified":"2008-08-04T02:56:00","modified_gmt":"2008-08-03T23:56:00","slug":"albert-einstein","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/albert-einstein.html","title":{"rendered":"Albert Einstein"},"content":{"rendered":"<p>Albert Einstein, modern zamanlar\u0131n en \u00fcnl\u00fc bilim insan\u0131&#8230; Uzay, mek\u00e2n ve zaman kavramlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir fizik\u00e7i. &#8220;E=mc2&#8221; form\u00fcl\u00fcn\u00fcn yarat\u0131c\u0131s\u0131 olarak, sadece o g\u00fcne kadar s\u00fcregelen fizik yasalar\u0131n\u0131 alt \u00fcst etmekle kalmam\u0131\u015f, n\u00fckleer g\u00fcce ve atom bombas\u0131na giden yolu a\u00e7arak, tarihi de yeniden \u015fekillendirmi\u015fti. Ancak, hep n\u00fckleer silahlar\u0131n engellenmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir kimyasal element bile var: &#8220;einstenyum&#8221;. \u015eimdi, da\u011f\u0131n\u0131k sa\u00e7lar\u0131 ve \u00e7oraps\u0131z giydi\u011fi ayakkab\u0131lar\u0131yla hep g\u00f6ze batan bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bilim insan\u0131n\u0131n gizli kalm\u0131\u015f d\u00fcnyas\u0131nda yolculu\u011fa ba\u015fl\u0131yoruz&#8230; <br \/><!--more--><\/p>\n<p>Einstein, bilim d\u0131\u015f\u0131ndaki insanlara iletilmesi i\u00e7in habercilere G\u00f6relilik Kuram\u0131&#8217;n\u0131 \u015f\u00f6yle tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r: <br \/>&#8220;Ho\u015f bir k\u0131zla beraber parkta bir saat oturmak bir dakika gibi ge\u00e7er, <br \/>ama s\u0131cak bir soban\u0131n \u00fczerinde bir dakika oturmak bir saat gibi gelir.&#8221;<\/p>\n<p>Eyvah, eyvah\u2026 Ne olacak bu \u00e7ocu\u011fun hali? Konu\u015fmuyor, i\u00e7ine kapan\u0131k&#8230;<\/p>\n<p>Einstein, 1879 y\u0131l\u0131nda g\u00fcney Almanya&#8217;n\u0131n Ulm kentinde d\u00fcnyaya geldi. Babas\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir elektrokimya fabrikas\u0131n\u0131n sahibi; annesi ise, klasik m\u00fczi\u011fe merakl\u0131, e\u011fitimli bir ev han\u0131m\u0131yd\u0131. Konu\u015fmaya ge\u00e7 ba\u015flamas\u0131 ve i\u00e7ine kapan\u0131k bir \u00e7ocuk olmas\u0131, ailesini tedirginli\u011fe d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015fse de, sonraki y\u0131llarda bu korkular\u0131n\u0131n gereksizli\u011fi anla\u015f\u0131lacakt\u0131. Giderek merakl\u0131, hayal g\u00fcc\u00fc zengin bir \u00e7ocuk olarak b\u00fcy\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Okulu hi\u00e7bir zaman sevemedi<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de, gen\u00e7 Einstein&#8217;\u0131n ileride ortaya \u00e7\u0131kacak dehas\u0131n\u0131n temelleri, kendisinin de sonradan belirtti\u011fi gibi, okulda de\u011fil ba\u015fka yerlerde at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131: &#8220;\u00c7ocuklu\u011fumda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m iki \u00f6nemli olay\u0131 unutamam. Biri, be\u015f ya\u015f\u0131nda iken amcam\u0131n arma\u011fan\u0131 pusulada buldu\u011fum gizem; di\u011feri on iki ya\u015f\u0131ndayken tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00d6klid geometrisi. Gen\u00e7li\u011finde bu geometrinin b\u00fcy\u00fcs\u00fcne kap\u0131lmayan bir ki\u015finin, ileride kuramsal bilimde parlak bir at\u0131l\u0131m yapabilece\u011fi hi\u00e7 beklenmemelidir!&#8221; 1955&#8217;te Princeton&#8217;da hayata g\u00f6zlerini yumana kadar bilim d\u00fcnyas\u0131na \u00e7ok \u015fey katt\u0131. 1916&#8217;da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Genel G\u00f6relilik Kuram\u0131&#8221;, 1921&#8217;de &#8220;fotoelektrik etki ve kuramsal fizik&#8221; alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ald\u0131\u011f\u0131 Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc, dahinin en \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131ndan sadece ikisi; ya bilinmeyen d\u00fcnyas\u0131&#8230;<\/p>\n<p>\u0130nsanlar telepatik yollarla ileti\u015fim kurabilecek<\/p>\n<p>Einstein ve X-files&#8230; \u00d6teki bilim insanlar\u0131n\u0131n aksine, X-files ad\u0131 verilen normal\u00fcst\u00fc konulara \u00e7ok merakl\u0131yd\u0131. 1920&#8217;li y\u0131llarda, fizik \u00fczerine amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmalar yapan Amerikal\u0131 yazar Upton Sinclair&#8217;in, telepatiyi konu alan &#8220;Zihinsel Radyo&#8221; (Mental Radio) adl\u0131 kitab\u0131na \u00f6ns\u00f6z yazm\u0131\u015ft\u0131. Einstein, Sinclair&#8217;in &#8220;alt\u0131nc\u0131 his&#8221; ile ilgili kan\u0131tlar\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilemeyece\u011fine inan\u0131yordu. Hatta, insanlar\u0131n telepatik yollarla ileti\u015fim kurabileceklerini de a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131 Bu savlar\u0131n\u0131, zihinsel yeteneklerini geli\u015ftirmek i\u00e7in kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 seanslara, yani ki\u015fisel deneyimlerine dayand\u0131r\u0131yordu. 1930&#8217;da, Alman Otto Reiman&#8217;\u0131n d\u00fczenledi\u011fi ruhsal testlere kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Naziler n\u00fckleer silah yapabilir<\/p>\n<p>1939&#8217;da ABD ba\u015fkan\u0131 Franklin Roosevelt&#8217;e bir mektup yazarak, Nazilerin n\u00fckleer silahlar geli\u015ftirebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Bu mektup, m\u00fcttefiklerin ilk atom bombas\u0131n\u0131 yapmalar\u0131nda \u00f6nemli rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>Einstein&#8217;in 20&#8217;li ya\u015flar\u0131nda Berlin&#8217;de verdi\u011fi konferanslar dolup ta\u015f\u0131yordu. <br \/>Ancak, kimi zaman Yahudi kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6sterilerle engellenemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p>Einstein, kom\u00fcnistlikle ve ajanl\u0131kla da su\u00e7land\u0131&#8230;<\/p>\n<p>E=mc2 denkleminin fikir babas\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, hi\u00e7bir zaman Manhattan Projesi (ABD&#8217;nin gizli atom bombas\u0131 yapma plan\u0131) i\u00e7inde yer almad\u0131. Amerikal\u0131 tarih\u00e7i Richard Schwartz&#8217;\u0131n 1983 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 belgeler, Einstein&#8217;\u0131n neden ajanl\u0131kla su\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u00d6ld\u00fc\u011f\u00fc y\u0131l olan 1955&#8217;te FBI&#8217;\u0131n hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rma dosyalar\u0131 1.500 sayfay\u0131 bulmu\u015ftu. Bu dosyalar\u0131n \u00e7o\u011fu kom\u00fcnistlerle ba\u011flant\u0131lar kurmak ve Almanya&#8217;daki evin haberle\u015fme merkezi olarak kullanmaktan su\u00e7lan\u0131yordu somut dayanaklar\u0131 var m\u0131yd\u0131? 1930&#8217;lu y\u0131llarda Einstein, emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 eylemler yapan ve ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 savunan sol e\u011filimli bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn onursal ba\u015fkan\u0131yd\u0131. Ayn\u0131 zamanda, kom\u00fcnist ajanlar Hilaire Noulans ile e\u015finin saklanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftu. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen, Sovyetler Birli\u011fi&#8217;ni ele\u015ftirdi\u011fi pek \u00e7ok kamuoyu a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131 ve Yahudilere kar\u015f\u0131 tav\u0131rlar\u0131ndan dolay\u0131 onlar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 reddetti.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm \u0131\u015f\u0131n\u0131n\u0131 ke\u015ffetmi\u015f miydi?<\/p>\n<p>FBI raporlar\u0131nda ge\u00e7en en ilgin\u00e7 konulardan biri de, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00fcce sahip bir \u0131\u015f\u0131n makinesi icat etti\u011fi iddias\u0131yd\u0131, iddia az da olsa ger\u00e7e\u011fe dayan\u0131yordu. Soru\u015fturma, 1940&#8217;\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda yay\u0131lan dedikodularla ba\u015flad\u0131. Einstein&#8217;\u0131n arkada\u015f\u0131 Gustav Bucky&#8217;nin kom\u015fusu, Einstein ve Bucky&#8217;nin Manhattan&#8217;daki ge\u00e7ici laboratuvarda &#8220;\u00f6l\u00fcm \u0131\u015f\u0131n\u0131 makinesi&#8221; \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Yetkililer, laboratuarda makineyle ilgili hi\u00e7bir ipucuna rastlayamad\u0131lar. Ancak laboratuvar y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bu durumdan ku\u015fkulanm\u0131\u015flard\u0131. Ger\u00e7ekten de Einstein, \u00f6l\u00fcm \u0131\u015f\u0131n\u0131n\u0131 fark\u0131nda olmadan ke\u015ffetmi\u015fti; ama bu iddialardan \u00e7ok \u00f6nce&#8230; 1916 y\u0131l\u0131nda, atomdaki elektronlar\u0131n, y\u00fcksek enerji seviyesine s\u0131\u00e7rad\u0131\u011f\u0131nda, enerjilerini tek frekansl\u0131 \u0131\u015f\u0131k at\u0131l\u0131m\u0131 \u015feklinde serbest b\u0131rakarak bir araya topland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Bu \u0131\u015f\u0131n demeti incelendi\u011finde, bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun g\u00fcc\u00fcn bir metali bile kesebilece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131. Bu ara\u015ft\u0131rmas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lan \u00f6l\u00fcm \u0131\u015f\u0131n\u0131, lazerin atas\u0131 kabul ediliyor.<\/p>\n<p>Einstein teori \u00fcretmesinin yan\u0131nda, s\u0131k\u0131 bir ka\u015fifti de&#8230;<\/p>\n<p>1925&#8217;te bir g\u00fcn, buzdolab\u0131ndan s\u0131zan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl so\u011futucu gaz nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybeden bir ailenin haberini okudu. End\u00fcstri kimyagerleri hen\u00fcz g\u00fcvenli so\u011futucu gaz\u0131n\u0131 bulamam\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine Einstein, fizik\u00e7i arkada\u015f\u0131 Leo Szilard&#8217;la bir ekip olu\u015fturarak daha g\u00fcvenli buzdolab\u0131n\u0131 tasarlamaya koyuldular. Sonu\u00e7 dahiyaneydi: Sodyum ve potasyum kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 borulara pompalamak i\u00e7in elektromanyetik alan\u0131 kullanan ve s\u0131v\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmeden \u00f6nce so\u011futucu kimyasal maddeyi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran bir tasar\u0131m&#8230; <br \/>So\u011futucu madde buzdolab\u0131n\u0131n i\u00e7inde dolan\u0131rken \u0131s\u0131n\u0131yor, tekrar gaz haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor ve buzdolab\u0131 i\u00e7indeki s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 al\u0131yordu. Hi\u00e7bir mekanik par\u00e7a gerektirmedi\u011finden, tehlikeli kimyasal madde, borular i\u00e7inde g\u00fcvenli bir \u015fekilde dola\u015f\u0131yordu. Einstein ile Szilard bir ba\u015fka bulu\u015fa daha imza att\u0131lar (musluk suyunun g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m suyunu so\u011futan cihaz\u0131 ekleyerek) ve bu so\u011futucunun patentini Electrolux&#8217;e satt\u0131lar. Ancak, buzdolab\u0131 ticari ama\u00e7la sat\u0131\u015fa sunulmad\u0131. Kimyagerler daha sonra, g\u00fcvenli so\u011futucu freonu (ozon tabakas\u0131na zarar verdi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc) geli\u015ftirdiler.<\/p>\n<p>Einstein ve kad\u0131nlar&#8230;<\/p>\n<p>Dahinin kad\u0131nlar \u00fczerindeki manyetik etkisi tart\u0131\u015f\u0131lmazd\u0131. Bunun en a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131, iki evlili\u011fi s\u0131ras\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 ili\u015fkilerdi. Mileva kendisinden hamile kald\u0131ktan sonra onunla evlenmi\u015f; ancak, kuzeni Elsa&#8217;yla evlenebilmek i\u00e7in de ondan bo\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130kinci evlili\u011fi Elsa&#8217;n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar s\u00fcrm\u00fc\u015f olsa da, bu arada a\u015fk maceralar\u0131 ya\u015famaktan geri kalmad\u0131. Birlikte oldu\u011fu kad\u0131nlar\u0131n kimlikleri ve ili\u015fkilerin yo\u011funlu\u011fu tarih\u00e7ilerce tart\u0131\u015f\u0131la dursun, Roger Highfield ve Paul Carter adl\u0131 yazarlar \u00f6nemli kan\u0131tlara ula\u015ft\u0131lar. Onlara g\u00f6re; sekreteri Betty Neumann, Avusturyal\u0131 g\u00fczel sar\u0131\u015f\u0131n Margarette Lebach ve iki zengin kad\u0131n Elsa Mendel ile Estetla lenbogen, beraber oldu\u011fu kad\u0131nlar aras\u0131nda.<\/p>\n<p>Einstein \u00f6ld\u00fckten sonra beyni \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131<\/p>\n<p>Beyniyle ilgili garip hik\u00e2ye, hakk\u0131ndaki son bilinmeyen&#8230; Einstein \u00f6ld\u00fckten sonra beyni \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve halen ABD, Wichita&#8217;daki ya\u015fl\u0131 doktorun evinde, bir kavanozda saklan\u0131yor. Dr. Thomas Harvey, 1955 y\u0131l\u0131ndaki otopsi s\u0131ras\u0131nda,<br \/>\ndehas\u0131yla ilgili ipu\u00e7lar\u0131 bulabilmek amac\u0131yla Einstein&#8217;m beynini \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Beyniyle ilgili temel bilgiler \u00e7ok da farkl\u0131 de\u011fil. Beyni, normal ko\u015fullarda 1,4 kg. olan insan beyninden y\u00fczde 12 oran\u0131nda daha hafif. Beyninden al\u0131nan \u00f6rnekleri inceleyen n\u00f6rologlar, ilgi \u00e7ekici \u00d6zelliklere rastlad\u0131lar. \u00d6rne\u011fin, d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7in gerekli sinirleri besleyen &#8220;gliyal h\u00fccre&#8221; say\u0131s\u0131n\u0131n normal say\u0131landan daha fazla oldu\u011funu belirlediler. 1999 y\u0131l\u0131nda Kanada, McMaster \u00dcniversitesi&#8217;nden uzmanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda da, Sylvian f\u0131s\u00fcr\u00fcn\u00fcn (yar\u0131\u011f\u0131) geli\u015fmi\u015f ve alt parietal lobunun normale g\u00f6re y\u00fczde 15 daha geni\u015f oldu\u011fu tespit edildi. Uzmanlar, geli\u015fmi\u015f Sylvian fis\u00fcr\u00fcn\u00fcn, beyindeki bilgi al\u0131\u015fveri\u015fini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131; parietal lobun ise, matematikle ilgili yetene\u011fi ve uzay-mek\u00e2n ba\u011flant\u0131s\u0131 kurma yetisini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorlar.<\/p>\n<p>Focus Aral\u0131k 2001 say\u0131s\u0131ndan \u00f6zet olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f,ba\u015fl\u0131klar ilave edilmi\u015ftir. <br \/>Haz\u0131rlayan: kerem, krmhby@gmail.com, krmhby@hotmail.com <br \/>Resimlerde kirlilik yaratmamak i\u00e7in grup ad\u0131 vs kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. <br \/>Bu iletiyi payla\u015f\u0131rken l\u00fctfen kaynak g\u00f6sterin ve bu k\u0131sm\u0131 silmeyin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Albert Einstein, modern zamanlar\u0131n en \u00fcnl\u00fc bilim insan\u0131&#8230; Uzay, mek\u00e2n ve zaman kavramlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir fizik\u00e7i. &#8220;E=mc2&#8221; form\u00fcl\u00fcn\u00fcn yarat\u0131c\u0131s\u0131 olarak, sadece o g\u00fcne kadar s\u00fcregelen fizik yasalar\u0131n\u0131 alt \u00fcst etmekle kalmam\u0131\u015f, n\u00fckleer g\u00fcce ve atom bombas\u0131na giden yolu a\u00e7arak, tarihi de yeniden \u015fekillendirmi\u015fti. Ancak, hep n\u00fckleer silahlar\u0131n engellenmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir kimyasal element [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_en_post_content":"","_en_post_name":"","_en_post_excerpt":"","_en_post_title":"","_tr_post_content":"<p>Albert Einstein, modern zamanlar\u0131n en \u00fcnl\u00fc bilim insan\u0131... Uzay, mek\u00e2n ve zaman kavramlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir fizik\u00e7i. \"E=mc2\" form\u00fcl\u00fcn\u00fcn yarat\u0131c\u0131s\u0131 olarak, sadece o g\u00fcne kadar s\u00fcregelen fizik yasalar\u0131n\u0131 alt \u00fcst etmekle kalmam\u0131\u015f, n\u00fckleer g\u00fcce ve atom bombas\u0131na giden yolu a\u00e7arak, tarihi de yeniden \u015fekillendirmi\u015fti. Ancak, hep n\u00fckleer silahlar\u0131n engellenmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir kimyasal element bile var: \"einstenyum\". \u015eimdi, da\u011f\u0131n\u0131k sa\u00e7lar\u0131 ve \u00e7oraps\u0131z giydi\u011fi ayakkab\u0131lar\u0131yla hep g\u00f6ze batan bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bilim insan\u0131n\u0131n gizli kalm\u0131\u015f d\u00fcnyas\u0131nda yolculu\u011fa ba\u015fl\u0131yoruz... <br \/><!--more--><\/p> <p>Einstein, bilim d\u0131\u015f\u0131ndaki insanlara iletilmesi i\u00e7in habercilere G\u00f6relilik Kuram\u0131'n\u0131 \u015f\u00f6yle tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r: <br \/>\"Ho\u015f bir k\u0131zla beraber parkta bir saat oturmak bir dakika gibi ge\u00e7er, <br \/>ama s\u0131cak bir soban\u0131n \u00fczerinde bir dakika oturmak bir saat gibi gelir.\"<\/p> <p>Eyvah, eyvah\u2026 Ne olacak bu \u00e7ocu\u011fun hali? Konu\u015fmuyor, i\u00e7ine kapan\u0131k...<\/p> <p>Einstein, 1879 y\u0131l\u0131nda g\u00fcney Almanya'n\u0131n Ulm kentinde d\u00fcnyaya geldi. Babas\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir elektrokimya fabrikas\u0131n\u0131n sahibi; annesi ise, klasik m\u00fczi\u011fe merakl\u0131, e\u011fitimli bir ev han\u0131m\u0131yd\u0131. Konu\u015fmaya ge\u00e7 ba\u015flamas\u0131 ve i\u00e7ine kapan\u0131k bir \u00e7ocuk olmas\u0131, ailesini tedirginli\u011fe d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015fse de, sonraki y\u0131llarda bu korkular\u0131n\u0131n gereksizli\u011fi anla\u015f\u0131lacakt\u0131. Giderek merakl\u0131, hayal g\u00fcc\u00fc zengin bir \u00e7ocuk olarak b\u00fcy\u00fcyordu.<\/p> <p>Okulu hi\u00e7bir zaman sevemedi<\/p> <p>Ger\u00e7ekten de, gen\u00e7 Einstein'\u0131n ileride ortaya \u00e7\u0131kacak dehas\u0131n\u0131n temelleri, kendisinin de sonradan belirtti\u011fi gibi, okulda de\u011fil ba\u015fka yerlerde at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131: \"\u00c7ocuklu\u011fumda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m iki \u00f6nemli olay\u0131 unutamam. Biri, be\u015f ya\u015f\u0131nda iken amcam\u0131n arma\u011fan\u0131 pusulada buldu\u011fum gizem; di\u011feri on iki ya\u015f\u0131ndayken tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00d6klid geometrisi. Gen\u00e7li\u011finde bu geometrinin b\u00fcy\u00fcs\u00fcne kap\u0131lmayan bir ki\u015finin, ileride kuramsal bilimde parlak bir at\u0131l\u0131m yapabilece\u011fi hi\u00e7 beklenmemelidir!\" 1955'te Princeton'da hayata g\u00f6zlerini yumana kadar bilim d\u00fcnyas\u0131na \u00e7ok \u015fey katt\u0131. 1916'da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \"Genel G\u00f6relilik Kuram\u0131\", 1921'de \"fotoelektrik etki ve kuramsal fizik\" alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ald\u0131\u011f\u0131 Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc, dahinin en \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131ndan sadece ikisi; ya bilinmeyen d\u00fcnyas\u0131...<\/p> <p>\u0130nsanlar telepatik yollarla ileti\u015fim kurabilecek<\/p> <p>Einstein ve X-files... \u00d6teki bilim insanlar\u0131n\u0131n aksine, X-files ad\u0131 verilen normal\u00fcst\u00fc konulara \u00e7ok merakl\u0131yd\u0131. 1920'li y\u0131llarda, fizik \u00fczerine amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmalar yapan Amerikal\u0131 yazar Upton Sinclair'in, telepatiyi konu alan \"Zihinsel Radyo\" (Mental Radio) adl\u0131 kitab\u0131na \u00f6ns\u00f6z yazm\u0131\u015ft\u0131. Einstein, Sinclair'in \"alt\u0131nc\u0131 his\" ile ilgili kan\u0131tlar\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilemeyece\u011fine inan\u0131yordu. Hatta, insanlar\u0131n telepatik yollarla ileti\u015fim kurabileceklerini de a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131 Bu savlar\u0131n\u0131, zihinsel yeteneklerini geli\u015ftirmek i\u00e7in kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 seanslara, yani ki\u015fisel deneyimlerine dayand\u0131r\u0131yordu. 1930'da, Alman Otto Reiman'\u0131n d\u00fczenledi\u011fi ruhsal testlere kat\u0131ld\u0131.<\/p> <p>Naziler n\u00fckleer silah yapabilir<\/p> <p>1939'da ABD ba\u015fkan\u0131 Franklin Roosevelt'e bir mektup yazarak, Nazilerin n\u00fckleer silahlar geli\u015ftirebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Bu mektup, m\u00fcttefiklerin ilk atom bombas\u0131n\u0131 yapmalar\u0131nda \u00f6nemli rol oynad\u0131.<\/p> <p>Einstein'in 20'li ya\u015flar\u0131nda Berlin'de verdi\u011fi konferanslar dolup ta\u015f\u0131yordu. <br \/>Ancak, kimi zaman Yahudi kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6sterilerle engellenemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/p> <p>Einstein, kom\u00fcnistlikle ve ajanl\u0131kla da su\u00e7land\u0131...<\/p> <p>E=mc2 denkleminin fikir babas\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, hi\u00e7bir zaman Manhattan Projesi (ABD'nin gizli atom bombas\u0131 yapma plan\u0131) i\u00e7inde yer almad\u0131. Amerikal\u0131 tarih\u00e7i Richard Schwartz'\u0131n 1983 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 belgeler, Einstein'\u0131n neden ajanl\u0131kla su\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u00d6ld\u00fc\u011f\u00fc y\u0131l olan 1955'te FBI'\u0131n hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rma dosyalar\u0131 1.500 sayfay\u0131 bulmu\u015ftu. Bu dosyalar\u0131n \u00e7o\u011fu kom\u00fcnistlerle ba\u011flant\u0131lar kurmak ve Almanya'daki evin haberle\u015fme merkezi olarak kullanmaktan su\u00e7lan\u0131yordu somut dayanaklar\u0131 var m\u0131yd\u0131? 1930'lu y\u0131llarda Einstein, emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 eylemler yapan ve ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 savunan sol e\u011filimli bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn onursal ba\u015fkan\u0131yd\u0131. Ayn\u0131 zamanda, kom\u00fcnist ajanlar Hilaire Noulans ile e\u015finin saklanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftu. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen, Sovyetler Birli\u011fi'ni ele\u015ftirdi\u011fi pek \u00e7ok kamuoyu a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131 ve Yahudilere kar\u015f\u0131 tav\u0131rlar\u0131ndan dolay\u0131 onlar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 reddetti.<\/p> <p>\u00d6l\u00fcm \u0131\u015f\u0131n\u0131n\u0131 ke\u015ffetmi\u015f miydi?<\/p> <p>FBI raporlar\u0131nda ge\u00e7en en ilgin\u00e7 konulardan biri de, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00fcce sahip bir \u0131\u015f\u0131n makinesi icat etti\u011fi iddias\u0131yd\u0131, iddia az da olsa ger\u00e7e\u011fe dayan\u0131yordu. Soru\u015fturma, 1940'\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda yay\u0131lan dedikodularla ba\u015flad\u0131. Einstein'\u0131n arkada\u015f\u0131 Gustav Bucky'nin kom\u015fusu, Einstein ve Bucky'nin Manhattan'daki ge\u00e7ici laboratuvarda \"\u00f6l\u00fcm \u0131\u015f\u0131n\u0131 makinesi\" \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Yetkililer, laboratuarda makineyle ilgili hi\u00e7bir ipucuna rastlayamad\u0131lar. Ancak laboratuvar y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bu durumdan ku\u015fkulanm\u0131\u015flard\u0131. Ger\u00e7ekten de Einstein, \u00f6l\u00fcm \u0131\u015f\u0131n\u0131n\u0131 fark\u0131nda olmadan ke\u015ffetmi\u015fti; ama bu iddialardan \u00e7ok \u00f6nce... 1916 y\u0131l\u0131nda, atomdaki elektronlar\u0131n, y\u00fcksek enerji seviyesine s\u0131\u00e7rad\u0131\u011f\u0131nda, enerjilerini tek frekansl\u0131 \u0131\u015f\u0131k at\u0131l\u0131m\u0131 \u015feklinde serbest b\u0131rakarak bir araya topland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Bu \u0131\u015f\u0131n demeti incelendi\u011finde, bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun g\u00fcc\u00fcn bir metali bile kesebilece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131. Bu ara\u015ft\u0131rmas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lan \u00f6l\u00fcm \u0131\u015f\u0131n\u0131, lazerin atas\u0131 kabul ediliyor.<\/p> <p>Einstein teori \u00fcretmesinin yan\u0131nda, s\u0131k\u0131 bir ka\u015fifti de...<\/p> <p>1925'te bir g\u00fcn, buzdolab\u0131ndan s\u0131zan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl so\u011futucu gaz nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybeden bir ailenin haberini okudu. End\u00fcstri kimyagerleri hen\u00fcz g\u00fcvenli so\u011futucu gaz\u0131n\u0131 bulamam\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine Einstein, fizik\u00e7i arkada\u015f\u0131 Leo Szilard'la bir ekip olu\u015fturarak daha g\u00fcvenli buzdolab\u0131n\u0131 tasarlamaya koyuldular. Sonu\u00e7 dahiyaneydi: Sodyum ve potasyum kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 borulara pompalamak i\u00e7in elektromanyetik alan\u0131 kullanan ve s\u0131v\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmeden \u00f6nce so\u011futucu kimyasal maddeyi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran bir tasar\u0131m... <br \/>So\u011futucu madde buzdolab\u0131n\u0131n i\u00e7inde dolan\u0131rken \u0131s\u0131n\u0131yor, tekrar gaz haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor ve buzdolab\u0131 i\u00e7indeki s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 al\u0131yordu. Hi\u00e7bir mekanik par\u00e7a gerektirmedi\u011finden, tehlikeli kimyasal madde, borular i\u00e7inde g\u00fcvenli bir \u015fekilde dola\u015f\u0131yordu. Einstein ile Szilard bir ba\u015fka bulu\u015fa daha imza att\u0131lar (musluk suyunun g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m suyunu so\u011futan cihaz\u0131 ekleyerek) ve bu so\u011futucunun patentini Electrolux'e satt\u0131lar. Ancak, buzdolab\u0131 ticari ama\u00e7la sat\u0131\u015fa sunulmad\u0131. Kimyagerler daha sonra, g\u00fcvenli so\u011futucu freonu (ozon tabakas\u0131na zarar verdi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc) geli\u015ftirdiler.<\/p> <p>Einstein ve kad\u0131nlar...<\/p> <p>Dahinin kad\u0131nlar \u00fczerindeki manyetik etkisi tart\u0131\u015f\u0131lmazd\u0131. Bunun en a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131, iki evlili\u011fi s\u0131ras\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 ili\u015fkilerdi. Mileva kendisinden hamile kald\u0131ktan sonra onunla evlenmi\u015f; ancak, kuzeni Elsa'yla evlenebilmek i\u00e7in de ondan bo\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130kinci evlili\u011fi Elsa'n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar s\u00fcrm\u00fc\u015f olsa da, bu arada a\u015fk maceralar\u0131 ya\u015famaktan geri kalmad\u0131. Birlikte oldu\u011fu kad\u0131nlar\u0131n kimlikleri ve ili\u015fkilerin yo\u011funlu\u011fu tarih\u00e7ilerce tart\u0131\u015f\u0131la dursun, Roger Highfield ve Paul Carter adl\u0131 yazarlar \u00f6nemli kan\u0131tlara ula\u015ft\u0131lar. Onlara g\u00f6re; sekreteri Betty Neumann, Avusturyal\u0131 g\u00fczel sar\u0131\u015f\u0131n Margarette Lebach ve iki zengin kad\u0131n Elsa Mendel ile Estetla lenbogen, beraber oldu\u011fu kad\u0131nlar aras\u0131nda.<\/p> <p>Einstein \u00f6ld\u00fckten sonra beyni \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131<\/p> <p>Beyniyle ilgili garip hik\u00e2ye, hakk\u0131ndaki son bilinmeyen... Einstein \u00f6ld\u00fckten sonra beyni \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve halen ABD, Wichita'daki ya\u015fl\u0131 doktorun evinde, bir kavanozda saklan\u0131yor. Dr. Thomas Harvey, 1955 y\u0131l\u0131ndaki otopsi s\u0131ras\u0131nda,\ndehas\u0131yla ilgili ipu\u00e7lar\u0131 bulabilmek amac\u0131yla Einstein'm beynini \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Beyniyle ilgili temel bilgiler \u00e7ok da farkl\u0131 de\u011fil. Beyni, normal ko\u015fullarda 1,4 kg. olan insan beyninden y\u00fczde 12 oran\u0131nda daha hafif. Beyninden al\u0131nan \u00f6rnekleri inceleyen n\u00f6rologlar, ilgi \u00e7ekici \u00d6zelliklere rastlad\u0131lar. \u00d6rne\u011fin, d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7in gerekli sinirleri besleyen \"gliyal h\u00fccre\" say\u0131s\u0131n\u0131n normal say\u0131landan daha fazla oldu\u011funu belirlediler. 1999 y\u0131l\u0131nda Kanada, McMaster \u00dcniversitesi'nden uzmanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda da, Sylvian f\u0131s\u00fcr\u00fcn\u00fcn (yar\u0131\u011f\u0131) geli\u015fmi\u015f ve alt parietal lobunun normale g\u00f6re y\u00fczde 15 daha geni\u015f oldu\u011fu tespit edildi. Uzmanlar, geli\u015fmi\u015f Sylvian fis\u00fcr\u00fcn\u00fcn, beyindeki bilgi al\u0131\u015fveri\u015fini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131; parietal lobun ise, matematikle ilgili yetene\u011fi ve uzay-mek\u00e2n ba\u011flant\u0131s\u0131 kurma yetisini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorlar.<\/p> <p>Focus Aral\u0131k 2001 say\u0131s\u0131ndan \u00f6zet olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f,ba\u015fl\u0131klar ilave edilmi\u015ftir. <br \/>Haz\u0131rlayan: kerem, krmhby@gmail.com, krmhby@hotmail.com <br \/>Resimlerde kirlilik yaratmamak i\u00e7in grup ad\u0131 vs kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. <br \/>Bu iletiyi payla\u015f\u0131rken l\u00fctfen kaynak g\u00f6sterin ve bu k\u0131sm\u0131 silmeyin.<\/p>","_tr_post_name":"albert-einstein","_tr_post_excerpt":"","_tr_post_title":"Albert Einstein","edit_language":"tr"},"categories":[4],"tags":[104,1596],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.borayildiz.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}